МАРХ

TERRA / Третонаграден конкурсен труд за античкиот театар во Охрид

14.11.2025 • XXI век

Автор: Anıl Sidar İldan / Германија

Година: 2025

Извор >>> 

Авторско образложение:

Terra е архитектонски проект кој ја истражува врската меѓу топографијата и земјиштето, стремејќи се да го разбере и да работи со постојниот пејзаж, наместо против него. Лоциран околу античкиот амфитеатар во Охрид, проектот воведува низа терасести платформи што се приспособуваат на природниот пад на теренот, третирајќи ја топографијата не како пречка, туку како активен учесник во обликувањето на архитектонската форма.

Амфитеатарот во Охрид се наоѓа на драматичен пад. Terra предлага нов начин на интеракција со овој стрмен терен преку серија терасести интервенции што ги следат природните контури на локацијата. Овие тераси постепено ја смалуваат стрмноста на топографијата, трансформирајќи го нерамниот терен во низа на употребливи платформи и јавни плази. Секоја тераса станува прагот — точка каде пејзажот и архитектурата се преклопуваат, поттикнувајќи движење, одмор и средба.

Во срцето на проектот се наоѓа архитектонското проширување на амфитеатарот. Овој додаток е дизајниран да го зголеми капацитетот на публиката. Новиот волумен „расте“ од пејзажот. Преку својата геометрија и премини, структурата го поврзува долниот подтрем со горните јавни нивоа, создавајќи континуирано просторнo искуство.

Во додатокот, билетарницата е интегрирана во терасестата структура. Овие внатрешни премини создаваат природни врски меѓу постојното фоајe на амфитеатарот и новосоздаденото секундарно фоајe на задната страна. Двете фоајa ги поврзуваат средната и горната подплаза. Околните тераси се збогатени со пејзаж и вегетација, одговарајќи на зелената средина на Охрид. Овие засадени површини нудат сенковити места за седење, пешачки патеки и рекреативни зони за жителите и посетителите. Локацијата се трансформира во јавен простор за секојдневниот живот.

Terra има за цел да го ревитализира амфитеатарот и неговата околина преку спојување на културното наследство со современите просторни потреби. Проектот предлага чувствителна рамнотежа меѓу зачувување и интервенција. Интегрирајќи ја топографијата, пејзажот и програмата, Terra го замислува амфитеатарот како дел од секојдневието на луѓето.

Материјалниот јазик на Terra директно произлегува од охридскиот пејзаж. Предложените структури користат локално добиен природен камен, кој ги рефлектира текстурите и тоновите на околниот терен. Заедно со теракота површини, овие материјали создаваат суптилни рути што ги водат посетителите низ терасите и плазите.

По должината на овие патеки, деликатен воден елемент ги придружува посетителите од влезовите кон амфитеатарот. Нежниот тек внесува смиреност и континуитет, збогатувајќи го искуството на движење. Под сцената, водата се собира во скриен базен, додека самата сцена е благо издигната, овозможувајќи интервенцијата да го почитува и нежно да го допира историскиот објект. Преку оваа материјална и просторна стратегија, Terra го поврзува каменот, земјата и водата во кохерентен пејзаж.

Коментар на жири комисијата:

„На уреден и современ начин, проектот ја интегрира архитектонската програма во локацијата со културно наследство со почит и рамнотежа. Тој го надополнува урбаниот и наследствениот јазик преку волуменски и материјален одговор што се вклопува во постојниот природен и урбан пејзаж, внесувајќи кохерентност и воздржаност во интервенцијата.“

Рене Даниелс – We Are Size